CASTRICUM - Ongeveer vijftig belangstellenden, van jong tot oud, kwamen woensdagavond 28 oktober bijeen in Geesterhage voor de informatieavond De Slag om Castricum, georganiseerd door FORZA! Castricum. Centraal stond de mogelijke bestuurlijke fusie van Bergen,

Uitgeest, Castricum en Heiloo. Gastspreker Pepijn van Houwelingen vertelde over schaalvergroting en zijn boek Microfobie. Fractievoorzitter Rebecca de Knegt lichtte toe waarom FORZA! kritisch staat tegenover een gemeentelijke fusie.

Van vier gemeenten naar één grote gemeente?

De vier BUCH-gemeenten werken al jarenlang ambtelijk samen. Inmiddels wordt onderzocht of ook een bestuurlijke fusie wenselijk is. Een samenvoeging zou volgens de gepresenteerde cijfers leiden tot één gemeente met ongeveer 104.800 inwoners, verspreid over 22 dorpskernen en een oppervlakte van 221 vierkante kilometer.

Rebecca de Knegt benadrukte dat groter niet automatisch beter betekent.

“Een belangrijk nadeel van een gemeentelijke fusie is dat er minder raadsleden per inwoner zijn. Terwijl wij juist vinden dat inwoners hun volksvertegenwoordigers gemakkelijk moeten kunnen aanspreken. De afstand tussen inwoners en gemeenteraad moet kleiner worden, niet groter.”

Volgens FORZA! dreigt bij een fusie de afstand tussen inwoners en hun gemeentebestuur toe te nemen. Ook het behoud van de eigen identiteit en voorzieningen van de verschillende dorpen verdient aandacht.

Want waar komt straks het gemeentehuis? Blijven gemeentelijke loketten in de dorpen behouden, of moeten inwoners straks bijvoorbeeld naar Bergen om een paspoort aan te vragen? Vragen die volgens FORZA! niet mogen ondersneeuwen in discussies over bestuurlijke efficiëntie en schaalvergroting.

Pepijn van Houwelingen: waar blijft de bestuurlijke daadkracht?

Gastspreker Pepijn van Houwelingen nam de aanwezigen mee in de ideeën uit zijn boek Microfobie. Aan de hand van cijfers en voorbeelden liet hij zien hoe gemeenten, scholen en andere publieke instellingen door de jaren heen steeds groter zijn geworden.

Hij liet daarbij zien dat schaalvergroting niet vanzelfsprekend tot betere prestaties of lagere kosten leidt. Ook wees hij op de gevolgen voor de lokale democratie: in grotere gemeenten kunnen raadsleden voor inwoners minder herkenbaar worden, wat de betrokkenheid bij gemeenteraadsverkiezingen onder druk kan zetten.

Een belangrijk punt in zijn betoog was bovendien de toenemende afhankelijkheid van externe onderzoeks- en adviesbureaus. Volgens Van Houwelingen lijken gemeentebesturen steeds minder bereid om zelf keuzes te maken en worden besluiten steeds vaker voorafgegaan door kostbare onderzoeken en externe adviezen.

Ook bij de BUCH-gemeenten speelt dit vraagstuk. Onderzoeksbureau Necker is ingeschakeld om de mogelijkheden van een bestuurlijke fusie te onderzoeken. Dat roept volgens FORZA! de vraag op hoeveel gemeenschapsgeld aan dergelijke onderzoeken wordt besteed en wanneer gemeentebesturen zelf verantwoordelijkheid nemen voor de keuzes die voorliggen.

Raadslid Shirley van der Tak benadrukt die verantwoordelijkheid:

“Wij zijn door de inwoners gekozen om hun stem te vertegenwoordigen. Wij zitten daar namens hen, om hun belangen te behartigen, keuzes te maken en hun stem te laten horen. Onderzoeken kunnen daarbij helpen, maar uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid voor die keuzes bij ons als volksvertegenwoordigers.”

Zelfstandig blijven en samenwerken waar nodig

Ook raadslid José van den Berg ziet geen noodzaak om de vier gemeenten bestuurlijk samen te voegen.

“De kracht van Castricum zit juist in de kleinschaligheid. Wij kennen onze dorpen, staan dicht bij onze inwoners en zijn daardoor goed aanspreekbaar. Onze gemeente is groot genoeg om zelfstandig te blijven. Waarom zouden we dan fuseren? Laten we behouden wat goed werkt en samenwerken waar dat nodig is. Daar hebben we geen fusie voor nodig.”

Volgens FORZA! is het belangrijk onderscheid te maken tussen ambtelijke samenwerking en een volledige bestuurlijke fusie. Samenwerken bij de uitvoering van gemeentelijke taken betekent immers niet automatisch dat ook de zelfstandigheid van de gemeenten moet verdwijnen.

Inwoners kunnen zich uitspreken

Rebecca de Knegt besteedde daarnaast aandacht aan het raadgevend referendum dat Castricum kent. Zij legde uit hoe inwoners hun mening kunnen laten horen over een voorgenomen raadsbesluit.

Voor een eerste verzoek zijn 300 handtekeningen nodig en in een vervolgfase 1.500. Een raadgevend referendum is niet bindend, maar biedt inwoners wel de mogelijkheid om hun stem rechtstreeks te laten horen.

FORZA! vindt het belangrijk dat inwoners nauw betrokken worden bij besluiten die gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van hun dorp.

Een geslaagde en gezellige avond

Na afloop was er volop gelegenheid om onder het genot van een drankje verder te praten, vragen te stellen en met Pepijn van Houwelingen in gesprek te gaan. Ook konden bezoekers hun exemplaar van Microfobie door hem laten signeren.

FORZA! Castricum kijkt terug op een bijzonder geslaagde, gezellige en vooral zeer informatieve avond.

Met zo'n vijftig belangstellenden, van jong tot oud, was het mooi om te zien hoeveel betrokkenheid er is bij de toekomst van onze gemeente. Een avond vol interessante inzichten, waardevolle gesprekken en stof om nog eens goed over na te denken!